‌ ‌ 
 برگزاری بیست و یکمین یادواره بمباران شیمیایی حلبچه و سردشت در دانشگاه بین المللی قزوین

دانشجویان کرد دانشگاه بین المللی قزوین در بیست و یکمین سالگرد فاجعۀ بمباران شیمیایی حلبچه یاد شهداء و مجروحان حلبچه و سردشت را گرامی داشتند . مراسم با تلاوت آیاتی از کلام ا... مجید و نواختن سرود ملّی شروع شده و در ادامه معاون فرهنگی دانشگاه خیر مقدم گوی مهمانان و دانشجویان بودند . سپس کلیپی از تصاویر و فیلم های مربوط به مناظر طبیعی سردشت و مصدومین شیمیایی این شهر و شهر حلبچه ساخته عدنان مهرشاد به نمایش در آمد . بعد از آن جواد رضایی شاعر جوان و پر احساس سبزواری جهت قرائت شعر دعوت شد که در بخشی از شعر خود در مورد شهر سردشت این چنین سرود :

سردشت سر نداشت که بی دشت مانده بود
وقتی قطار فاجعه برگشت ، مانده بود
با من بگو ، تو از آن شب چه دیده ای ؟!
وقتی نفس زخاک حلبچه کشیده ای
پرواز کن و گرنه به کپسول زنده ای
پرواز کن ز خاک زمین ، تو پرنده ای
حقّ تو زندگی ست ، ولی مرگ بهتر است
وقتی که قرص قیمت خون برادر است
گفتند صبر می کنی و خوب می شوی
من قول می دهم که تو ایوب می شوی
لعنت به آنکه روز تو را شب کشید و رفت
او که ندید حال تورا ، شب دوید و رفت
بال شکسته را به تو تقدیم می کنم
این شعر خسته را به تو تقدیم می کنم .


دکتر اسعد اردلان ، استاد دانشگاه و مشاور امور بین الملل انجمن دفاع از حقوق مصدومین سردشت سخنران بعدی مراسم بود که سخنان خود را با ذکر خاطره ای از دوران کودکی شروع و ضمن اظهار خوشحالی از اجرای حکم اعدام بانی اصلی فاجعۀ حلبچه علی حسن المجید گفت : نتیجه جنگ در هر حال منجر به توحّش و آوارگی شده و برگزاری این مراسم صرفاً برای یادآوری شهدا نیست بلکه برای آموزش آیندگان است که بدانند جنگ آداب و اصولی دارد . به نظر ایشان رهایی از ترس در جنگ رهایی از حملاتی است که متوجّه انسان های غیر فعّال در جنگ است . انسان ها همواره از جنگ می ترسند و نمی توان مانع ترس انسان ها از جنگ شد . براساس آمار موجود در طول تاریخ ، انسان ها فقط 250 سال جنگ نداشته و در عصر حاضر ، از زمان خاموش شدن شعله های جنگ جهانی دوم فقط 162 روز بدون جنگ بوده و جنگ حتّی در تعریف صلح نیز تأثیر گذاشته و صلح به حالتی که جنگ نباشد تعریف شده و صلح هم با جنگ تعریف می شود و بر این اساس همواره آلام جنگ مورد توجه انسان ها بوده و هست .
از نظر ایشان ، امنیت جنگ به معنای جلوگیری از کاربرد سلاحهایی می باشد که استفاده از آنها غیر ضروری است و به نظر ژان ژاک روسو ، انسان ها با هم دشمن نیستند امّا وقتی که به هیبت سرباز در می آیند با هم دشمن خواهند شد و ما باید ترتیبی اتخاذ کنیم که انسان ها همواره در صلح با هم زندگی کنند و در جنگ ها باید امنیت انسان و اصول و حقوق انسانی رعایت شوند تا از این طریق انسان ها از ترس رها باشند .
مشاور امور بین الملل انجمن در ادامه اظهار داشت : امروزه کشورها بجای سلاح های شیمیایی از سلاحهای لیزری استفاده می کنند که کاربرد این گونه سلاحها هم ممنوع است و رعایت قواعد و حقوق جنگ منجر به حفظ امنیت انسان ها می شود .
به گزارش سایت "پوشپه ر" بنا به آمار اعلامی از سوی مشاور امور بین الملل ، سالانه بین 8 الی 15 نفر از جانبازان شیمیایی در اثر تأثیرات این گازها شهید می شوند که همین آمار به تنهایی مصداق تعریف درد و رنجهای غیر ضروری که در جنگ ممنوع شده می باشد و اگر از ابتداء و شروع جنگ ایران و عراق که دنیا شاهد استفاده از سلاح شیمیایی در جنگ علیه ایران بود واکنش نشان داده می شد ، مسأله به سردشت و بعدها به حلبچه کشیده نمی شد .
دکتر اردلان در خاتمه گفت که انسان ها باید به آن اندازه از بلوغ برسند که دیگر به این اقدامات متوسّل نشوند و مسلّح کردن کشورها به سلاحهای مختلف به معنای دفاع شرافتمندانه نیست بلکه باعث ایجاد انرژی و توان برای زورگویی کشور مسلّح شده می گردد و مردم باید یاد بگیرند که با هم نجنگند .
بعد از اجرای گروه موسیقی "ژوان" با رهبری و خوانندگی سعدا... نصیری ، عثمان مزیّن دبیر کمیته حقوقی انجمن دفاع از حقوق مصدومین شیمیایی سردشت جهت بیان پیام و مشکلات مردم سردشت حضور پیدا کرده و پیام قربانیان شیمیایی سردشت را این گونه آغاز کرد : من از شهر شیمیایی زده سردشت از خواهر خواندۀ حلبچه به شما سلام می کنم ؛ به شما که در این دانشگاه پر آوازه حضور پیدا کرده اید؛ از شهری که پس از گذشت بیش از 20 سال ، هنوز هم با درد مصدومیّت و رنج شیمیایی زندگی می کنند . آری ! زندگی می کنند ؛ چون نمی توان با درد مجروحیّت مبارزه کرد . مبارزه ای که تکلیف پیروز و شکست خورده از همان ابتداء روشن است دیگر نمی توان آن را مبارزه نام نهاد . مبارزه برای زندگی که حق بدیهی انسان است نمیتواند معنایی داشته باشد . درد مصدومیّت با گاز خردل دردی نیست که بتوان با آن مبارزه کرد یا آن را درمان نمود باید بناچار با آن زندگی کرد . مردم سردشت و حلبچه هر لحظه و هر ثانیه با آن درد زندگی می کنند . این دیگر زندگی نیست ؛بلکه مرگ بسیار شیرین تر و گواراتر از آن است.
21 سال پیش در این روزها مردم کردستان خود را برای شروع سال جدید و آغاز فصل بهار آماده می کردند یادگار و هدیۀ جدیدی از حکومت صدام دریافت کردند . هدیۀ صدامیان بمب شیمیایی بود .
به گزارش سایت مصدومین شیمیایی سردشت ، مزیّن پس از اعلام اینکه فاجعه ای که در کمتر از یک ساعت بیش از پنج هزار نفر از ساکنان شهر کوچک را به مرگ و نیستی بکشاند در تصوّر هیچ انسانی نمی گنجد حتّی کسانی که با ماهیت بعث ، عملیات انفال ، نسل کشی ها و اعدام های دسته جمعی آنان آشنایی دارند به سختی قادر به درک این تراژدی غیر انسانی خواهند بود ؛ به توضیح اثرات و بیماری های بجا مانده در حلبچه و سردشت پرداخت که هم اکنون هم ادامه دارند . به زعم دبیر کمیته حقوقی ، به جا گذاشتن آثار طولانی مدّت از جنگ و ادامۀ آن به بعد از جنگ حتّی در زمان حمله علیه نظامیان و جنگاوران ممنوع شده ؛ به طریق اولی ایجاد رنج مضاعف برای کسانی که اصلاً در جنگ دخالتی نداشته و نظامی نبوده و از حمایت های حقوق جنگ نسبت به غیر نظامیان برخوردارند یا کسانی که طبق قانون شهروند کشور مهاجم محسوب می شوند بسیار مذموم و ناپسند تر است . اگر جهانیان و رسانه های گروهی و کشورهای تاثیر گذار در زمان حمله شیمیایی حکومت بغداد به شهر غیر نظامی و مسکونی سردشت در 28 ژوئن 1987 و مصدوم شدن بیش از هشت هزار نفر از ساکنین بی دفاع آن ، کمترین واکنش و اعتراضی نسبت به این حمله و محکومیت بانیان آن بروز می دادند به طور قطع و یقین ، هفت ماه بعد از آن ،و در 16 مارس 1988 حمله ای مشابه با آن امّا با ابعاد گسترده تر و با استفاده از تسلیحات پیشرفته تر در حلبچه تکرار نمی شد . بمباران شیمیایی صورت گرفه علیه سردشت و روستاهای تابعه به مقابه سنگ محکّی برای حاکمان بغداد بوده تا با آن افکار عمومی جهانیان ، موضع کشورهای دیگر و میزان تأثیر تسلیحات شیمیایی در اختیارشان را بسنجند که با کمال تأسف به تمامی اهداف خود نائل گردیده اند و ما وظیفه داریم که با انعکاس وضعیّت قربانیان شیمیایی این دو شهر ، ننگ و شومی جنگ را به جهانیان نشان دهیم .
ایشان به نمایندگی از انجمن و قربانیان و بازماندگان بمباران شیمیایی 7 تیر سال 1366 ضمن اظهار تشکر فراوان از تمامی افراد و مجامعی که سعی در بزرگداشت یاد قربانیان سلاح های شیمیایی داشته و دارند گفت : دیگر سکوت در مقابل این گونه جنایت ها جایز نیست ؛ و دیگر مشاهده وقایعی مانند بمباران شیمیایی ، عملیات غیر انسانی موسوم به انفال ، کوچاندن کردها از خاک آباء و اجدادی شان و نابود کردن اقوام دیگر اصلاً پذیرفتنی نبوده و خواستار اتّخاذ تدابیر جدّی و ایجاد دادگاههای عادلانه برای ممنوعیت کامل و همیشگی تکثیر ، تولید ، استفاده ، انتقال فناوری و خرید و فروش سلاح های شیمیایی به امید دست یابی به جهانی مملو از صلح و عاری از جنگ و سلاح های شیمیایی و همچنین تلاش برای کمک به قربانیان این گونه سلاحها و بهبودی نسبی آنان است .
خانم لیلا مروتی استاد دانشگاه سخنران بعدی بودند که شیلان خاکی ، مجری برنامه پس از بیان سوابق علمی تحصیلات وی خواستار حضور تنها زن سخنران مراسم جایگاه شده و این سخنران به طور مفصّل به مصادیق ارتکاب ژنوساید علیه انسان ها و اقوام پرداختند . پس از ارائه تعاریف مختلف ژنو ساید اظهار داشت: منشور ملل متحّد حفظ صلح در جهان را هدف خود قرار داده و هدف سازمان ملل نیز ایجاد جهانی برابر و پر از صلح برای تمامی ملل است که این هدف تاکنون به طور کامل اجرا نشده و شورای امنیّت وظیفه جلوگیری از ژنو ساید را به عهده داشته و دیوان کیفری نیز در صدد محدود کردن نسل کشی هاست . بنا به اعلام خانم مروّتی ، رویکرد شورای امنیت بیشتر سیاسی بوده تا حقوقی و این شورا همواره تصمیمات سیاسی را بر تصمیمات اساسنامه ای ترجیح داده که مصادیق آن در کردستان ،جمهوری چچن ، آفریقا و آمریکای لاتین قابل مشاهده بوده و این شورا در موارد مذکور رویکرد حقوقی مناسبی را اتخاذ نکرده است . به موجب فصل هفتم منشور ملل متحّد شورا می تواند با استفاده از نیروی زور مانع کشورهایی شود که صلح را به مخاطره می اندازند ؛ امّا متأسفانه از این حق چشم پوشی شده است . در خصوص جرایم صورت گرفته در کردستان عرق از سال 1988 تا 1991 که نیروهای ائتلاف در دفاع از کویت به عراق حمله کرده و منطقۀ کردستان را به عنوان منطقۀ امن از این کشور جدا کردند واکنشی دیده نمی شود و هیچ نهاد حقوقی در مورد ژنوساید صورت گرفته در کردستان اقدامی انجام نداده که رویکرد یکسانی هم در موارد مشابه دیده نمی شود و شورا از انجام این موضع گیری ها در مورد کردهای ترکیه سرباز زده است . در این کشور مادّه 413 خلاف منشور و اعلامیه جهانی حقوق بشر تدوین شده که سالب هرگونه حق برابری برای کردهای ترکیه است و حتّی در این کشور از اعطای حقّ پناهندگی به آوارگان عراقی خودداری شده است.
به گفته لیلا مروّتی ، دیوان کیفری بین المللی هدف عمدۀ خود را تعقیب و محاکمۀ سران دولت ها می داند و برخلاف دیگر دیوان ها ، بحث عدم مصونیّت افراد و دولت ها را وضع و آنان را مورد حکم و مجازات قرار می دهد . امّا این دیوان نتوانسته نیازها و درخواست های اقلیّت ها و اقوام را تأمین و لحاظ کند و صرفاً پاسخگوی شکایات و درخواست های دولت های عضو بوده و جرایم صورت گرفته علیه اقلیّت های بدون دولت یا دولت های غیر عضو در این دیوان مورد توجه و رسیدگی قرار نمی گیرد . همچنین به خسارت وارده به قربانیان ناشی از تجاوز و نسل کشی و ... رسیدگی می شود امّا جبران خسارت روانی مورد توجه نیست و این دیوان دارای مشکلات و تداخل صلاحیّت هایی با شورای امنیّت است .
درپایان این صاحبنظر علوم سیاسی و روابط بین الملل خواستار توجّه به جنایات صورت گرفته در سردشت و حلبچه شده و اظهار امیدواری نمود که سازمان ملل متحد اجماع نظر واحدی را نسبت به برابری حقوق انسان ها و تعریف و مصادیق ژنوساید حاصل نماید .
در پیام دانشجویان کرد دانشگاه بین المللی قزوین تحت عنوان "به یاد حلبچه ، داغدار جاودان نامردمی ها تاریخ" آمده که :
روزنامۀ گاردین چاپ لندن ، فروردین ماه 1367 : " هیچ جراحت و خون و اثرانفجاری روی اجساد دیده نمی شود . پوست این اجساد به طرز عجیبی تغییر رنگ داده است و چشمهایشان باز و خیره است ، چرک خاکستری رنگی از دهانشان بیرون زده و انگشتان دست آن ها به طرز عجیبی کج و کوله است . این طرف مادری بچه اش را برای آخرین بار در آغوش فشرده و آن سو پدری خود را سپر نوزادی از آنچه نمی دانسته چیست کرده است ."
در روز 25 اسفند ماه سال 66 مردم حلبچه مشغول تماشای هواپیماهای رژیم بعثی شدند . آنها به این صحنه به خاطر جنگ این رژیم با ایران عادت داشتند امّا فکر نمی کردند که این بار خودشان مورد تهاجم این حیوان درنده خو که سال ها در خاورمیانه جولان داده بود باشند .
50 هواپیمای جنگی که هرکدام حامل 4 بمب شیمیایی 500 کیلویی بود به یکباره بر آسمان حلبچۀ بی دفاع هجوم می آورند و با پخش عوامل تاول زا (سولفور موستارد) گاز خردل (ایپریت) و گازهای اعصاب به آلوده سازی هوای این شهر می پردازند . آری فاجعۀ انسانی حلبچه به یکی از بزرگترین جنایات جنگی قرن تبدیل شد که تنها بمباران اتمی هیروشیما و ناکازاکی را می توان با آن قیاس نمود و این درحالی ست که کشور عراق جزو امضاء کنندگان پروتکل 1925 ژنو مبنی بر ممنوعیت استفاده از سلاحهای شیمیایی بود .
حلبچه به فجیع ترین شکل ممکن شهید گردید امّا جامعه جهانی سکوت مرگبار خود را ادامه داد تا بار دیگر نشان دهد همیشه حق با قدرتمندان است و هیچ کس از کردهای بی دفاع حمایت نکرد تا فریاد زنان و کودکان بی گناه در گلو خفه شود .
به هرحال صدام حسین و جلادانش توسط اربابانشان واژگون گشته و به دار مجازات سپرده شدند امّا این برای قصاص خون صدها هزار انسان بی گناه در خاورمیانه نبود ، بلکه تسویه حساب و دفع فتنه این دیکتاتور از سوی اربابانش باعث نابودی وی گردید .
فارغ از هر نوع تحلیل سیاسی آنچه که انسان را به شگفتی وا می دارد کشته شدن صدها هزار همنوع خود توسط انسان می باشد . بدیهی است که واقعیات تاریخ را هیچ گاه نمی توان انکار کرد و جنایات انسانی تا ابد مایۀ شرمساری چهره انسانیت است . آری این فجایع متعلّق به انسانیّت و ما هم جزیی از انسانیّت هستیم پس بیایید تا با زنده نگه داشتن یاد مظلومیّت مردم سردشت و حلبچه نشان دهیم که انسانیّت تنها جنایت و سنگ دلی نیست .

خالد قادر مرزی دبیر همایش ضمن تقدیر از سخنرانان و مهمانان حاضر و اهدای لوح یادبود همایش به سخنرانان و مسئولین همایش ، در گفتگویی اختصاصی با سایت انجمن دفاع از حقوق مصدومین شیمیایی سردشت (پوشپه ر) هدف دانشجویان کرد برگزار کننده را عبرت آموزی از درس های تاریخ در مورد عاقبت جنایتکاران تاریخ ، گرامیداشت یاد مظلومیّت های انسان های بیگناه و بی دفاع ، اشاعه و ترویج تفکر مبارزه جویانه با جنگ طلبان و جنایتکاران جنگی ، نمایاندن حوادثی که شاید به عنوان بخشی از تاریخ به صلاحدید برخی ذینفعان پنهان مانده اند و بیان حسّ انسان دوستی و همدردی دانشجویان برای بازماندگان و درد چشیدگان این فاجه انسانی در جهت التیام دردهای آنان عنوان نموده و درادامه سیّد معتصم سجّادی دبیر اجرایی همایش ، ضمن اشاره به برگزاری نمایشگاه تصاویر قربانیان شیمیایی سردشت اظهار امیدواری کرد که اجرای همایش یاری گر انسان ها در درک عمیق تر مصائب مردم مظلوم و بی دفاع حلبچه و سردشت بوده و دانشجویان توانسته باشند دین خودشان را به این دو شهر شهید وسربلند اداء نمایند .
دکتر قطب الدین صادقی استاد دانشکدۀ هنر که مقوله فرهنگ و جنگ را به عنوان موضوع بحث خود انتخاب کرده گفتند : جنگ ها همیشه وجود داشته و ما ناچاریم که با چاره اندیشی ، جنگ و سرنوشت آن را تغییر دهیم و در جریان یا پس از هر جنگی یا خاتمه آن ، باید به منظور تثبیت هویّت ها ف جنگ را تبدیل به فرهنگ کرده و راههای جلوگیری از ابعاد آن را آموزش داد .
به نظر دکتر صادقی فرهنگ دارای 3 بخش (عقل ، احساس و رفتارهای جمعی ) بوده و سه ویژگی عمدۀ فرهنگ ایرانیان را عرفان ، حمایت از مظلوم و پایبندی به اصول و اعتقاد مبارزه با ظالم دانست .
در پایان ایشان تبدیل بحران ها و فجایع به آثار هنری را یکی از آثار پیشرفت و اعتلای فرهنگ و عامل اصلی در جلوگیری از تکرار جنگ ها معرّفی و تأکید کردند که برای حلّ مشکلات و بیان دردها باید به سوی تولید آثار هنری و اشاعۀ آنها حرکت کرده و هویت و مطالبات خود را نیز در این گونه آثار هنری طرح کنیم .
پایان بخش برنامه نیز اجرای گروه موسیقی ژوان و اجرای ترانه ای تحت عنوان نالۀ کودک حلبچه ای به همراه مولودی خوانی بود .