هه‌روا هات و سه‌رده‌شت گه‌وره‌تر بوو، دانیشتووانی شار زۆرتر بوون، خانووبه‌ره‌ی زۆرتر دروست کران و به‌ قسه‌ شار گه‌وره‌تر بوو، به‌ڵام هه‌ر له‌و‌ سه‌ره‌تایه‌ڕا به‌ هۆکاری جۆراوجۆر و دوور له‌ شارستانیه‌تی سیمای سه‌رده‌شت له‌ شار دوور ده‌کراوه‌، به‌ڵێ ده‌شتی سه‌رده‌شت زۆر که‌مه‌ و ناتوانی جێگه‌ی نیشته‌جێ بوونی ئه‌و حه‌شیمه‌ته‌ زۆره دابین بکات، به‌ڵام نه‌بوونی دڵسۆزان و کارزانان له‌ بواری شار سازکردندا و هێندێک که‌سی به‌ته‌ماح و چه‌په‌ڵ و (زمین خوار) و چه‌ندین هۆکاری دیکه‌ شاره‌ جوان و سه‌رسه‌وزه‌که‌ی سه‌رده‌شتیان لێک دا و سیمای شارێکی پێشکه‌وتوویان لێ داماڵی، کۆڵانه‌ ته‌نگ و باریکه‌کان و شه‌قامه‌ چه‌ند میترییه‌کانی سه‌رده‌شت هه‌ر ئه‌وانه‌ن که‌ له‌ پێشدا هه‌بوون و هه‌روا شاریش گه‌وره‌تر و دانیشتوانی زیاتر ده‌بێ، له‌ کاتێکدا که‌ هیچ پێشکه‌وتنێک له‌ بواری شارسازی و شارستانیه‌تی له‌ شاره‌که‌ی سه‌رده‌شتدا نابینرێت؟؟!!

له‌ زۆر شوێن دیتومانه کاتێک شار گه‌وره‌ ده‌بێ شه‌قامه‌کان زیاتر و گه‌وره‌تر ده‌بن،بۆ ئه‌و کاره‌ش زۆر جار خانووبه‌ره‌ و دوکان و ساختمانه‌ گه‌وره‌کانیش ده‌ڕوخێنن بۆ ئه‌وه‌ی بڕێک شه‌قامه‌کان گه‌وره‌تر بکه‌ن یا شه‌قامی تازه‌ بکه‌نه‌وه‌،خۆ زیاتر له‌ سی ساڵه‌ له‌ سه‌رده‌شت ئه‌وه‌ نه‌کراوه‌ ئێستا که‌ خه‌ریکه‌ دوو شه‌قام له‌ ناو بنکه‌ی سه‌ربازی(پادگان) شاری سه‌رده‌شتدا بکرێنه‌وه‌ و بێنه‌ نێو شه‌قامه‌کانی دیکه‌ی شار، بۆچی له‌ لایه‌کی دیکه‌وه‌ کاره‌که‌ خه‌را ده‌که‌ن.

بازار و گه‌وره‌ترین شه‌قامی سه‌رده‌شت ئه‌وه‌یه‌ که‌ له‌ درێژایی سه‌رچاوه‌ی ئاوی شار دایه‌ و به‌ شه‌قامی ئیمام ده‌ناسرێت که‌ ئێستا سه‌رچاوه‌ی ئاوه‌که‌‌ داپۆشراوه‌ و کراوه‌ته‌ مه‌یدان و به‌ مه‌یدانی ئینقلاب (انقلاب) یا قودس(قدس) یا سه‌رچاوه‌(سرچشمه‌) ده‌ناسرێت.[سێ ناو بۆ مه‌یدانێک]!!

کاره‌ سه‌یره‌که‌ له‌وه‌دایه‌ بۆ کارێکی باش خه‌ریکن شارێک خه‌راده‌که‌ن، ده‌ڵێن شیمیابارانی سه‌رده‌شت کاره‌ساتێکی دڵته‌زێن بووه‌ و رۆژی 7 ی پووشپه‌ڕ رۆژێکی نه‌ته‌وه‌یی ئێمه‌یه‌ و شه‌هیدان و زامدارانی ئه‌و کاره‌ساته‌ ده‌بێ رێزیان لێ بگیرێ، ئه‌وش به‌ سازکردن و دانانی مۆنۆمێنتێک (نماد یادمان) له‌ سه‌ر سه‌رچاوه‌ی ئاوی سه‌رده‌شت ده‌بێ تا وه‌ک نمادێک بۆ به‌ره‌ی داهاتوو بمێنێته‌وه‌، هه‌ر وه‌ک له‌ هیرۆشیما ساز کراوه‌ و هه‌ر ساڵ، ساڵرۆژی کاره‌ساته‌که له‌و شوێنه‌دا ده‌گرن، یان ئه‌وه‌ی که‌ له‌ هه‌ڵه‌بجه‌ به‌ شێوه‌یه‌کی زۆر جوان دروست کرا به‌ڵام به‌وپه‌ڕی دڵڕه‌قی و دڕندانه‌وه‌‌ له‌لایه‌ن ئاژاوه‌گێڕانه‌وه‌ سووتێنرا و ئاگری تێبه‌ردرا.

له‌ راستیدا ئه‌و کاره‌ زۆر باش و پڕ بایه‌خه‌ و ده‌با 19 ساڵ له‌مه‌وبه‌ر دروست کرابا، به‌ڵام ئه‌مڕۆش دره‌نگ نه‌بووه‌ و با قۆڵی بۆ هه‌ڵماڵن و باش سازی که‌ن، ئێمه‌ش وه‌ک بنه‌ماڵه‌ی شه‌هیدان و زامداری ئه‌م رۆژه رێزیان لێ ده‌گرین و ده‌ست خۆشیان لێ ده‌که‌ین، به‌ڵام نه‌ک به‌ نرخی تێکدان و ناحه‌ز کردنی زیاتری شاری سه‌رده‌شت و بارێک و به‌رته‌سک کردنه‌وه‌ی شه‌قامه‌کان، ئێمه‌ ده‌ڵێین 19 ساڵ له‌مه‌و به‌ر ئه‌و کاره‌تان کردبایه‌ نه‌ک ئه‌مڕۆ شه‌قامی گه‌وره‌ و بازاڕی سه‌رده‌شت بۆ ئه‌و کاره‌ لێک ده‌ن و به‌رته‌سکی ‌که‌نه‌وه‌، ئێوه‌ دێن پڕۆژه‌یه‌کی گه‌وره‌ و به‌ نرخ له‌ شوێنێکی ئاوا بێ جێ و که‌مدا سازده‌که‌ن بۆ‌ به‌ره‌ی داهاتوو تا رێز لێنان له‌و رۆژه‌ له‌بیر نه‌چێته‌وه،‌ به‌ڵام خۆ ئێوه‌ دێن فه‌رهه‌نگی شار سازکردن لێک ده‌ده‌ن و کارێک ده‌که‌ن که‌ شاری سه‌رده‌شت له‌ چاک سازی و سیمای شارستانیه‌تی دورتر بێته‌وه‌، ئێوه‌ چۆن شاری سه‌رده‌شت بۆ داهاتوو ئاماده‌ ده‌که‌ن له‌ کاتێکدا که‌ زۆربه‌ی هه‌ره‌ زۆری خه‌ڵکی سه‌رده‌شت به‌و کاره‌ ناڕازییه‌ و ناڕه‌زایه‌تی خۆیان به‌ نووسراوه‌ و ته‌له‌فۆن و... ئاراسته‌ی فه‌رمانداری شاری سه‌رده‌شت کردووه‌، مه‌یدانی سه‌رچاوێ‌ گه‌وره‌ ده‌که‌ن له‌ ئاکامدا شه‌قامه‌که‌ به‌رته‌سک ده‌بێته‌وه‌ ئه‌وه‌ش ده‌بێته‌ هۆی لێکدان و کۆسپ ساز بوون له‌ سه‌ر رێی هاتووچۆ و ئارامی شار، ئێوه‌ بۆ زیندوو راگرتنی یادی شیمیابارانی 7 ی پووشپه‌ڕی 1366 ی سه‌رده‌شت و شه‌هیدانی ئه‌م کاره‌ساته‌ گه‌وره‌یه‌ که‌ بۆ یه‌که‌م جار له‌ جیهاندا رووی دا له‌ نێو شه‌قامه باریکه‌کاندا مۆنۆمێنت دروست ده‌که‌ن؟ ده‌بێ کام دڵسۆزانه‌ ئاوا به‌ له‌خۆبردووییه‌وه‌ ئه‌و کاره‌یان وه‌ ئه‌ستۆ گرتبێت و چه‌نده‌ رێزیان بۆ 7 ی پووشپه‌ڕ و شه‌هیدانی هه‌بێت و چه‌نده‌ پێ به‌ندی یاسای شارستانیه‌ت و شارسازی له‌ سه‌رده‌شتدا بن؟